صنایع دستی حاصل تبدیل شدن روح ملت‌ها، آئین و فرهنگ آن‌ها به صنایع مختلف و مورد استفاده بشر است که با توجه به آن‌ها می‌توانیم به روحیه و عمق فرهنگ مردمان جوامع کوچک و بزرگ، آداب و سنن و تمدن کشورها پی ببریم.

با توجه رویکردی که پس از جنگ جهانی دوم نسبت به صنایع دستی به وجود آمد در ادامه اولین همایش جهانی صنایع دستی در روز دهم ژوئن سال ۱۹۶۴ به ابتکار خانم کامالادوی چاتوپادهیای (Kamaladevi Chattopadhyay) و خانم آیلین آزبورن وِب (Aileen Osborn Webb) در نیویورک برگزار شد. در این همایش شماری از هنرمندان مطرح و صنعتگران از ۴۰ کشور جهان حضور داشتند. از جمله دستاوردهای این همایش تصمیم برای تاسیس «شورای جهانی صنایع دستی» یا WCC، به عنوان نهادی وابسته به یونسکو بود. همچنین روز دهم ژوئن نیز با عنوان روز جهانی صنایع دستی یا
 World Handicrafts Day نامگذاری شد.

مهم‌ترین اهدافی که شورای جهانی صنایع دستی World crafts Council به عنوان یک ارگان غیر انتفاعی و غیردولتی در نظر گرفته به این شرحند:

  • تشویق، کمک و راهنمایی صنعتگران دستی و همچنین بالا بردن سطح اطلاعات تخصصی و حرفه‌ای آن‌ها با توجه به زمینه‌های متفاوت فرهنگی موجود در هر یک از کشورهای عضو
  • حفظ و تقویت صنایع دستی و تجلی آن به صورت رکن عمده‌ای از حیات فرهنگی ملت‌ها
  • ایجاد همبستگی میان صنعتگران دستی سراسر جهان

پس از تاسیس شورای جهانی صنایع دستی، این صنعت بیش از گذشته به بخشی از حیات اقتصادی و فرهنگی کشورها تبدیل شد. ایران که به عنوان سومین کشور تولیدکننده صنایع دستی در جهان پس از چین و هند شناخته می شود، در سال ۱۳۴۷ هجری شمسی به عضویتِ شورای جهانی صنایع دستی درآمد و در مجمع آسیا و اقیانوسیه این شورا فعالیت خود را آغاز کرد. در حال حاضر بیش از ۹۰ کشور جهان در این شورا عضو هستند و در راستای ترویج و تشویق هنرمندان، محافظت از صنایع دستی ملت‌ها و ایجاد همبستگی میان هنرمندان این حوزه فعالیت می‌کنند. مجمع عمومی این شورا هر چهار سال یک بار برگزار می‌شود که آخرین دوره آن سال ۲۰۱۶ در شهر اصفهان برگزار شد.

 

نگاهی به بازار صنایع دستی

 

ارزش کل بازار صنایع دستی جهان در سال ۲۰۱۹ بالغ بر ۶۶۴ میلیارد دلار بوده است. این صنایع نقشی حیاتی و مستقیم در رشد اقتصادی بازی کرده و در ایجاد تراز مثبت تجاری کشورها تاثیرگذار است. این صنایع با سرمایه‌گذاری کم و بازدهی بالا امکان اشتغال‌زایی برای عده زیادی را فراهم می‌آورد.‌ از سوی دیگر صنایع دستی نمادهایی از بهره‌گیری مواد طبیعی در تولید صنایع کاربردیِ با کیفیت همراه با بهره‌گیری از هنر و تبلور تنوعات فرهنگی است.

هر اثر یا صنعتی را به راحتی نمی‌توان در زمره صنایع دستی قرار داد. برای آنکه محصولی را جزء صنایع دستی قلمداد کنیم باید ویژگی‌های زیر را داشته باشد:

۱- نقش فرهنگی و هویت بخشی به یک ملت (داشتن بار فرهنگی)
۲- عدم نیاز به سرمایه‌گذاری کلان در مقایسه با سایر رشته­‌های صنعتی
۳- قابلیت ایجاد و توسعه در مناطق مختلف (شهر، روستا و حتی جوامع عشایری)
۴- سهولت در ایجاد مراکز تولید
۵ -دارا بودن ارزش افزوده زیاد در مقایسه با صنایع دیگر
۶- خودکفا و متکی به مواد اولیه داخلی
۷- کمک به رشد و توسعه اقتصادی
۸- داشتن زمینه‌های مناسب جهت صادرات

 

در سال‌های اخیر با توجه به گسترش تکنولوژی و رفتن به فضای آنلاین، فرصتی تازه برای خرید و فروش صنایع دستی از طریق بسترهای مختلف تجارت الکترونیک فراهم شده که این موضوع به افزایش اندازه بازار صنایع دستی جهانی کمک کرده است. موضوع دیگری که به رشد این صنایع کمک کرده تغییر نگاه تولیدکنندگان صنایع دستی از رویکردهای ملی و نژادی در تولید به رویکردهای هنری جهان معاصر است که استفاده از این صنایع را در فضاهای مختلف همچون شرکت‌ها، بیمارستان‌ها و هتل‌ها فراهم کرده است. همچنین تا پیش از بروز بیماری کووید-۱۹ به دلیل افزایش سفرها و توسعه روزافزون گردشگری فرصت‌های خوبی برای آرتیزان‌ها و تولیدکنندگان صنایع دستی فراهم شده بود تا محصولات خود را با توجه به تقاضای موجود به عناوین مختلف از جمله به عنوان سوغات کشورشان به گردشگران بفروشند. از سوی دیگر تولید صنایع دستی از طریق مصرف کمتر انرژی‌های فسیلی و سایر انرژی‌های مخرب امکان‌پذیر است که آن را به یک صنعت سبز یا پاک تبدیل کرده است. همه این موراد لزوم سرمایه‌گذاری بیشتر و تسهیل امور برای توسعه این صنایع را بیش از پیش نمایان می‌کند. در همین راستا هفته گذشته خانم محمودیان معاون صنایع دستی وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران اعلام کرد که از نیمه سال ۱۳۹۷ تا پایان سال ۱۳۹۸ مبلغ ۳۶٫۷ میلیارد تومان تسهیلات به فعالان حوزه صنایع دستی در ایران پرداخت شده و این روند در سال ۱۳۹۹ نیز ادامه خواهد داشت.

 

 

 

 

 

 

 

صاحب اثر  : تولید محتوای گروه جاوید

مدت زمان مطالعه : سه دقیقه

 

 

نظرات

برای این مطلب نظری ارسال نشده است.

ارسال نظر