تجارت پرسود مروارید با صدف‌های مرغوب خلیج فارس

۲۰ اسفند ۱۳۹۷
676 بازدید
تجارت پرسود مروارید با صدف‌های مرغوب خلیج فارس

سایت گروه مشاورین جاوید–  کشور ژاپن در صنعت مروارید پیش‌رو بوده است. بعد از صید صدف از دریاها، به پرورش آن‌ها پرداختند و به تجارت مروارید پرداختند. پس از آن با گسترش دانش آن در سرتاسر کشور و دریاهای جنوب، در این صنعت چیره شدند. مرواریدهای آب شیرین با عنوان «آکویا»، جزئی از اصلی‌ترین مروارید‌های این کشور به حساب ی‌آیند. آکویا، نژادی کوچک از انواع صدف است با اندازه‌ای حدود ۸ سانتی‌متر. حالا پس از سال‌ها، کشت و تجارت مروارید، از حیاتی‌ترین بخش درآمدزایی اکثر کشورها از کشت و تولید صدف مروارید‌ساز است.
در دریای جنوب، گونه‌های باارزشی از صدف‌های مرواریدساز وجود دارند که به دلیل بازار وسیع، به خوبی از پتانسیل راه‌اندازی صنعت تولید مروارید برخوردار است. این مهم، خلیج فارس و به خصوص کیش را به یکی از مناسب‌ترین مکان‌ها برای کارآفرینی، سرمایه‌گذاری و ایجاد فرصت‌های شغلی تبدیل کرده است. در حال حاضر ویتنامی‌ها سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در حوزه‌ی آب‌ها جنوب در خصوص کشت مروارید انجام داده‌اند. قراردادی بین ایران و ویتنام در بوشهر و در زمینه‌ی کشاورزی و آبزیان منعقد شده است که به مورد هم اشاره می‌کند.
از بزگ‌ترین کشورهای تولید کننده‌ی صدف مرواریدساز در دنیا، می‌توان به فرانسه اشاره کرد، که حدود ۸۰ یا ۹۰ درصد بازار ایتالیا را پوشش می‌دهند. البته با توجه به اتفاقات اخیر اقتصادی در این کشور، این مقدار کاهش پیدا کرده؛ اما همچنان بازار ایلالیا تشنه و نیازمند صدف‌های مرواریدساز و تولیدات ارزمندشان است.
یکی از گونه‌های مهم صدف مرواریدساز، صدف لب‌سیاه ایت که عمدتا در منطقه‌ی اقیانوس هند یافت می‌شود. این صدف، به دلیل پوسته‌ی رنگینی که دارد، متفاوت‌تر از گونه‌های دیگر به نظر می‌رسید. پیش از این از پوسته‌ی این صدف برای زیبایی بخشیدن به جواهرات استفاده می‌شد. نمونه‌هایی از تزئینات پوسته‌ی این گونه در ساخت چاقو هم وجود دارد. به مرور و بعد از گسترش تجارت کشورها با هم، بازار این نوع صدف برای استفاده از پوسته‌اش برای لوازم تزئینی، رونق گرفت. رونق گرفتن بازار این صدف‌ها و دیگر گونه‌ها به ضرر نمونه‌های موجود تمام شد؛ به صورتی‌که صیادان ساحل‌ها را از صدف‌های لب‌سیاه، خالی کردند. نتیجه‌ی این اتفاق کم‌شدن تعداد این نسل از گونه‌ی زیبای صدف‌ها بود. یکی از دلایل پرورش صدف مرواریدساز، جلوگیری از صید بی‌رویه برای پاسخ‌گویی به تقاضای بالای این محصول است. مروارید سیاه، از صدف‌های لبه سیاه به وجود می‌آیند. تعداد این مرواریدها به قدری کم است که گفته شده از هر ۱۰ هزار صدف خوراکی، فقط یکی از آن ها این مروارید را در دل خود جای داده.
چگونگی ساخته شدن مروارید درون صدف، مربوط به ورود ذره‌های ریز خارجی به درون صدف می‌شود. مروارید، تکه‌ای کوچک از یک‌دانه سنگ است که توسط لایه‌های براقی که صدف‌ها اطراف ذرات پراکنده در بیرونشان ترشح می‌کنند، به وجود می‌آید.
مروارید طبیعی بسیار نایاب است؛ به طوری‌که تنها یکی از آن‌ها بین دوهزار صدف، یافت می‌شود. ظاهری نامنظم دارد و اندازه‌اش کوچک است. به دلیل گرانبها بودن این سنگ، پیشرفت علم باعث شد که راهی برای پرورشش پیدا کنند. از قرن ۱۹ مرواریدها را در صدف‌ها – به اصطلاح – کاشتند. این روش که به هسته‌گذاری معروف است باعث شد که مرواریدها ظاهری مناسب و گرد پیدا کنند.
امروزه ارزش صدف‌ها به مرواریدشان است؛ و نه به سیاق گذشته، پوسته‌ و گوشت داخل آن. هرچند که صنعت صدف‌های خوراکی بازاری بزرگ و گسترده دارد. هسته‌گذاری در صدف‌ها باعث شد که لطمه‌ای به زیست طبیعی این موجودات وارد نشده و توجهات به جای جمع‌آوری و صید، به کشت و پررش صدف‌های مرواریدساز معطوف بشود.
تاریخچه‌ی پرورش صدف، برمی‌گردد به کشت صدف‌های اقیانوس هند در فرانسه. درحال حاضر یکی از سودآورترین صنعت‌ها، صنعت پرورش مروارید لب‌سیاه برای فرانسه است؛ که سالی بیش از ۱۵۰ میلیون دلار برای این کشور درآمدزایی دارد. پرورش صدف مرواریدساز، از جمله‌ سرمایه‌گذاری‌های کم‌هزینه با حاشیه‌ی سود بالا به حساب می‌آید. به دلیل بین‌المللی بودن این صنعت و ورود به صنعت دکور، جواهرات و خوراکی، از بازار صددرصدی برخوردار و به شدت پتانسیل بالایی دارد.

درباره‌ی صدف‌های لب‌سیاه

صدف‌های  لب‌سیاه را به عنوان نرم‌تنانی که دو پوسته دارند، می‌شناسند. این گونه‌ از صدف‌ها در عمیق‌ترین بخش دریا و اقیانوس زندگی می‌کنند. جنسیت صدف‌ها در ابتدا نر و در ادامه بد از گذشت چندسال به جنس ماده تغییر وضعیت می‌دهند. بعد از تغییر وضعیت، چندین هزار تخم را در آب پراکنده می‌کند. این تخم‌ها توسط نرها بارور می‌شوند. بعد از این به صورت لاروی در آب هستند تا بعد از چیزی حدود یک ماه که لاروی‌ها به عمق آب می‌روند و کم‌کم شکلِ یک صدف مرواریدساز را می‌گیرند. تغذیه‌ی آن‌ها از طریق مواد قابل هضم در آب است. تولید مروارید در صدف‌ها به سیستم ایمنی صدف‌ها مربوط است. به این صورت که این موجودات، زمانی که می‌خواهند از خود دفاع کنند، درونشان ماده‌ای ترشح می‌شود که این ماده، به مرور مروارید می‌شود. در حال حاضر، طبق آمارها حدود شش هست هزار نوع صدف را شناسایی کرده‌اند که البته فقط چند گونه‌ی محدود از آن‌ها قابل پرورش برای تولید مروارید هستند.
محل زندگی صدف‌های لب‌سیاه که مرواریدساز هم هستند، در ناحیه‌ای از جزیره‌های اقیانوس آرام است. در ادامه‌ درباره‌ی نحوه‌ی پرورش و چگونگی تولید مروارید برایتان خواهیم نوشت.

تجارت پرسود مروارید با صدف‌های مرغوب خلیج فارس

پرورش مروارید و مزیت‌ها

پرورش صدف، همانند پرورش دیگر موجودات برای رسیدن به درآمد، نیازمند نظم و ممارست در پیگیری کارها است. حدود ۳ سال زمان برای پرورش و تولید مرواریدها لازم است؛ بنابراین با توجه به خواب سرمایه و زمانی که نیاز است برای تولید مروارید انجام داد، این کار احتیاج به سرمایه‌ی کافی دارد. عمده‌ی هزینه‌ها برای مزرعه و رساندن شرایط آن به وضعیتی ایده‌آل خواهد بود. انتخاب مزرعه‌ی مناسب برای پرورش، روی روند رشد تأثیر می‌گذارد. سایت و مزرعه‌ی بی‌کیفیت باعث ازبین رفتن صدف‌ها خواهد شد. برای برطرف کردن این موضوع، کیفیت آبی که صدف‌ها درآن پرورش می‌یابند بسیار اهمیت دارد. پرورش صدف مرواریدساز لب‌سیاه، به خصوص به آب دریا احتیاج دارد. آبی که هیچ نوع ماده‌ای که رشد صدف را به تعویق بیاندازد، نباید توی آن باشد. از جمله‌مواردی که در پرورش این موجودات پول‌ساز اهمیت دارد، آرامش است. صدف‌های مرواریدساز با زالوها در این مورد مشترک‌اند؛ حفظ امنیت و آرامش صدف‌ها باعث رشد سریع‌تر آن‌ها می‌شود. در مواقعی که خلاف این اتفاق بیافتد، صدف‌ها قبل از رسیدن به بلوغ، به کلی از بین می‌روند.
مرواریدها به صورت سنتی و پرورشی، به جند روش به دست می‌آیند. از طریق جمع‌کردن صدف‌های مرواریدساز از سواحلی که در آن مناطق زندگی می‌کنند؛ جمع‌آوری لاروی‌هایی که بعد از جاگذاری و پرورش به تولید مروارید ختم می‌شوند و روش آخر، ایجاد مزرعه به صورت مصنوعی است. در طراحی و ساخت مزرعه‌ی پرورش صدف‌ها باید به چند نکته اهمیت داد؛ اولین مورد، قرار دادن صدف‌ها درآب، به صورت یک ستون در عمق حدود ۵ متر است. عمق پیشنهادی به دلیل دسترسی راحت به صدف‌ها برای بررسی و مصون ماندن هوای ناسازگاز است. از کم‌بهاء‌ترین روش‌ها برای پرورش صدف، استفاده از پایه‌هایی که زیر آب قرار گرفته‌اند و الوار قایق‌ها است. به این صورت که از طناب‌های قوی برای معلق نگه‌داشتن ستون‌ها در آب استفاده می‌کنند. این روش برای پرورش صدف در مرداب‌ها و دریا مناسب است. بعد از جاگیری صدف‌ها با مرحله‌ای مواجه هستید که به عنوان یک کار تخصصی از آن نام می‌برند. برای کشت صدف و مروارید، باید آن‌ها را پیوند زد. زمانی است که هسته باید در دل صدف جا داده شود. این کار، همان‌طور که در بالا هم ذکر شد، برای تولید مروارید انجام‌ می‌شود. این نکته حایز اهمیت است که حتمن از استخدام افراد متخصص برای محقق شدن آن بهره ببرید. برای انجام این کار، اول صدفی را برای تولید مروارید انتخاب می‌کنند. پوسته‌ی توی آن را با ضخامت کم برش می‌دهند و هسته را درون محل برش جاگذاری می‌کنند. صدف این هسته را درون خود نگه‌داشته و به مرور با هسته‌گذاری مناسب، شروع به لایه‌گذاری می‌کند. این لایه‌ها به مرور تبدیل به مروارید می‌شوند. طبق آمارها از وقتی که جاگذاری اتفاق می‌افتد تا وقتی که تولید مروارید رخ بدهد، در حدود یک سال و نیم تا دو سال زمان احتیاج است. این زمان برای کشت مرواریدی به اندازه‌ی سه میلیمتر خواهد بود. این صنعت هم شبیه به دیگر صنعت‌ها تا زمانی که به بار بنشیند، تلفات دارد. مثلن چند درصد آن‌ها بعد از مرحله‌ی جاگذاری هسته، می‌میرند و درصدی هم هسته را نپذیرفته و مرواریدی تشکیل نمی‌دهند. احتمال بیماری هم در صدف‌ها وجود دارد. این مسایا نشان‌دهنده‌ی ریسک بالای کار است و توصیه می‌شود حتمن و حتمن از افراد متخصص این کار در کشت مروارید استفاده کنید.
روش‌های تولید با هم تفاوت دارند. اسامی آن‌ها عبارت‌اند از:
– رنگ کردن مروارید از طریق مواد آلی
– تغییر رنگ با استفاده از پرتوافکنی
– از بین بردن هاله‌های رنگی مروارید‌ها با بهره‌گیری از ماده‌ی Bleaching و کاور کردن آن‌ها توسط مواد رنگی؛ که اصلاحن به آن‌ها «Coating» می‌گویند.
از انواع مرواریدهای پرورشی که ابتدا از آب‌های شور و در اقیانوس‌ها به دست آمده‌اند می‌توان به چند نمونه اشاره کرد:
– مروارید آکویا با رنگ سفید
– مروارید تاهیتی با رنگ بادمجانی
– مروارید دریای جنوب
همچنین مروارید‌های آب شیرین مثل رودخانه‌ها:
– مرواریدهای چین
– مرواریدهای ژاپنی
– مرواریدهای آمریکا
از عمده‌ترین صدف‌های پرورشی در دنیا، می‌توان به استریده، پکتنیده، هالیوتیده و آرسیده اشاره کرد. این نمونه‌ی آخر که به آن کاکل گفته می‌شود، در میان خانواده‌ی صدف‌ها از بیشتر گوشت صدفی برخوردارند و مصرفشان در صنایع غذایی بسیار است. گفتنی است که کشوری مثل سودان، تنها از راه تجارت پوسته‌ی صدف‌ها ارزآوری فوق‌العاده‌ای در این صنعت دارد. قیمت هر کیلو پوسته حدود ۱۰ دلار محاسبه شده که البته یک گردنبند حدود ۲۵ عددی از مرواریدها تقریبن یک میلیون دلار قیمت دارد.
صدف‌های پرورشی در برابر صدف‌هایی که به صورت طبیعی رشد می‌کنند، دارای مزیت‌های هستند که آن‌ها را از لحاظ اقتصادی هم به صرفه کرده؛ در ادامه به چند مورد از آن‌ها اشاره می‌کنیم:
– ظاهر مناسب؛ پوسته‌ی با ارزش و تولید مروارید گرد؛ زیبا و شفاف
– کنترل آلودگی و توان دور نگه‌داشتن و یا دور کردن صدف‌ها از محیط آلوده
– از آن‌جا که صدف‌ها در محیط و فضایی تمیز پرورش داده می‌شوند، طعم آن‌ها نسبت به انواع طبیعی بهتر است.
– صرفه‌ی اقتصادی بسیار بالا؛ با توجه به سهولت جمع‌آوری و پرورش چندبرابر تعداد محدودی که در سواحل و رودخانه‌ها پیدا می‌شود. لازم به ذکر است که تولید مروارید در صدف‌های مرواریدساز در بستر دریا و رودخانه، خیلی اتفاقی رخ می‌دهد.

تجارت پرسود مروارید با صدف‌های مرغوب خلیج فارس

هزینه‌ها و سرمایه‌گذاری

معمولن طبق متراژ، تعداد تعیین شده برای کشت از صدف‌ها و هزینه‌های جانبی تولید، میزان سرمایه‌گذاری در این صنعت متفاوت است. اگر بخواهیم هزینه‌ها را تقسیم‌بندی کنیم، باید به چند موردی که در زیر آمده توجه داشته باشیم:
– میزان‌‌ سرمایه‌ای که برای خرید صدف، کشت و بارور کردن آن‌ها نیاز است.
– مقداری پولی که صرف دستگاه‌ها، تجهیزات و نگهداری از مزرعه می‌شود.
– هزینه‌ی تجهیز کردن کارگاه
– دستمزد‌ها به کارگردان و کارشناس استخدامی
– هزینه‌های خدماتی مزرعه از جمله: آب، برق و غیره.
– سرمایه‌ای که بابت تلفات از بین می رود.
– مقدار پول مورد نیاز برای خرید یا اجاره مکانی به عنوان مزرعه
– هزینه‌های مربوط به بازاریابی و تبلیغات
برای راه‌اندازی یک مزرعه، ممولن از چیزی حدود ۲۰۰ الی ۲۵۰ صدف مرواریدساز شروع می‌کنند. فقط باید به این نکته توجه ویژه داشت که از زمان شروع به این کسب و کار و تا وقتی که صدف‌ها مرواریدشان را تولید کنند، همان‌طور که بارها آورده شد، زمانی حدود ۲۴ ماه خواهد بود؛ بنابراین طبیعی است که سرمایه‌گذار در این زمان، میزان برآورد مالی از سود کار را برای دو سال آینده تخمین می‌زند.

اقتصاد و بازار

از گذشته مرغوب‌ترین گونه‌های مرواریدهای دنیا در خلیج فارس و بحرین موجود بوده و صیادان عمدتن از این نواحی به تجارت صدف و مروارید پرداخته‌اند.طبق نظر کارشناسی دکتر ایرج افشارسیستانی، که به پدر خلیج فارس شهرت پیدا کرده‌اند: «براساس گزارش‌ها هشتاد درصد مروارید طبیعی و با کیفیت جهان تا قبل از سال ۱۳۳۹ ه.ش در آب‌های خلیج فارس صید می‌شد و میانگین ارزش صادرات مروارید و پوسته‌ی صدف مرواریدساز در نیمه‌ی دوم قرن سیزدهم هجری شسی از بندر لنگه و جزیره‌ی کیش، حدود یک میلیون و پانصد هزار روپیه بوده است.»
متأسفانه در در چند سال اخیر، از تعداد سرمایه‌گذاران در این بخش کم شده است؛ اما با آماری که در قسمت‌‌های مختلف این مقاله ذکر شد و بازار پررونق این محصول، نیاز به سرمایه‌گذاری در این حوزه و بخش احساس می‌شود. امروزه درآمد و سرمایه‌ی در گردش مروارید در جهان حدود ۲۰۰ میلیون دلار است. طبق نظر کارشناسان، این آمار تا سقف ۵۰۰ میلیون دلار هم پیش رفته است. کشورهایی مثل فیلیپین، استرالیت و مکزیک از جمله مناطقی هستند که درآمد بالایی از این صنعت دارند؛ در حالی که به دلیل نپرداختن بازار ایران به این صدف‌های مرواریدساز، سهم بازار ایران بسیار پایین و گاهی در حد صفر است. شیلات در ایران به دانش تکثیر مصنوعی صدف لب سیاه دست پیدا کرده و از سرمایه‌گذاران در این بخش استقبال می‌کند.

نتیجه‌گیری

رضا طاهری نویسنده‌ی کتاب ارزشمند «از مروارید تا نفت» درباره‌ی سابقه‌ی تجاری مروارید در خلیج فارس در همین کتاب نوشته است: «مروارید در گذشته نقش استراتژیکی نفت را در خلیج فارس به عهده داشته است. تاریخ مروارید و صید مروارید نوشته نشده است اما از دوران هخامنشیان مروارید صید می‌شده است. در نوشته‌ها و ادبیات ایرانی هزارساله اخیر شاعران و نویسندگان ایرانی بسیار به صید مروارید اشاره شده است. [استخری] در قرن چهارم در کتاب مسالک‌الممالک بیان می‌کند که مرواریدها را از سواحل خلیج فراس به داخل کشور می‌بردند و مروارید خلیج فارس بی‌همتا است.»
امروزه با افزایش جمعیت در دنیا، مواد غذایی از تنوع بسیار برخوردار شده‌اند. به خصوص منابع غذایی که مربوط به آبزیان می‌شوند، گسترده شده و پرورش آن‌ها در صنعت غذایی و تجرت بازاری پر رونق پیدا کرده است. پرورش مروارید با توجه به این شرایط اهمیتیی بسیار دارد. زیرا برای پاسخ‌گویی به نیاز بازار، صیادان دیگر صید بی‌رویه انجام نمی‌دهند و با توجه به میزان سرمایه‌گذاری، مقدار آن تغییر می‌کند. برخلاف صید صدف‌ها که این کسب و کار را محدود کرده و لطمه‌ای جبران‌ناپذیر به طبیعت می‌زند. دانش و تجارت مروارید، طبق آمارهای موجود، از ژاپن شروع، به بحرین رفته و از آن‌جا اکثر کشورهای آسیایی با بهره‌گیری از این علم، به این صنعت مشغول شده‌اند. عوامل مختلفی در میزان سرمایه‌گذاری در این صنعت دخیل هستند که احتیاج به نظر کارشنناسی و برآوردهای مالی دارد. از مهم‌ترین کارها قبل از شروع این کسب و کار، تعیین بازار هدف و بازاریابی است. نیاز بازار در نوع کشت و استفاده از تولیدات فرق ایجاد می‌کند. کشورمان از وجود آب‌هایی با وضع مناسب و متنوع بهره‌مند است که باعث شده از مستعدترین گزینه‌ها برای این صنعت باشد. کشت مروارید در دو نوع مصنوعی و طبیعی، در ایران رواج دارد؛ چنان‌چه در جنوب صید قانونی این منابع در حال حاضر در حال انجام است. از مزیت‌های پرورش صدف در دریای جنوب، می‌توان به رونق اقتصادی صیادان جنوب، استفاده از مروارید در جواهرسازی و تزئینات و همچینین صادرات آن‌ها که یکی از راه‌های پرسود تجارت و ارزآوری به حساب می‌آید، سودآوری از طریق مصارف دیگر مثل استفاده از پوسته‌ی آهکی در غذای دام و طیور، اشتغال‌زایی در روستاها و مناطق محروم که معمولن اهالی این نواحی مشتاق راه‌اندازی صنعتی نو در بخششان هستند، با توجه به مصرف خوراکی صدف و تزئینی مروارید، صادرات این محصول به کشورهای مختلف و تکثیر و پرورش با هدف جلوگیزی از انقراض نسل صدف‌های مرواریدساز و به خصوص صدف مرواریدساز لب‌سیاه.
متخصصان ما در گروه مشاورین جاوید، با کارشناسی دقیق همراه شما در تهیه و تدوین طرح توجیهی پرورش صدف و تولید مروارید خواهند بود. علاوه بر این، پشتیبان شما در نوشتن بیزینس‌پلن و تعیین بازار هدف تا شروع و راه‌اندازی کسب و کار هستند.

گروه تأمین سرمایه‌ی جاوید سرمایه صدرا، با شعار «رؤیاتو زندگی کن» حامی سرمایه‌گذاران محترمی است که علاقه‌مند به اجرای طرح‌ها و فرصت‌های سرمایه‌گذاری سودده هستند.

نظرات کاربران