شاخص های کسب و کار بهتر در ایران

۱۱ بهمن ۱۳۹۷
289 بازدید

سایت گروه جاوید– بطور کلی به تمامی عوامل موثر بر کسب و کار بنگاه های اقتصادی که خارج از کنترل و تسلط بنگاه ها می باشد فضای کسب و کار اطلاق می گردد. بهبود فضای کسب و کار در کشورها عاملی مهم در راستای افزایش رشد اقتصادی آنها به شمار می رود. بهره وری در تولید از عوامل مهم اثرگذار بر فضای کسب و کار می باشد که کشورها نی توانند بخشی از رشد اقتصادی خود را در سایع افزایش بهره وری نیروی کار و سرمایه محقق کنند.

طبق مطالعات در فضای کسب و کار در ایران موانع و مشکلاتی نظیر عدم اطمینان از سیاست های کنونی دولت در بخش های مختلف، فساد سیستماتیک در اقتصاد زیرزمینی، مقررات نیروی کار، هزینه های حمل و نقل و… وجود دارد.

اما برای بهبود یافتن محیط کسب  و کار دولت به تنهایی برنامه و ایده ی مدونی را طراحی و یا پیاده سازی نکرده و حتی در مواردی نظیر برنامه ششم توسعه و سیاست های کلی نظام و همچنین قوانین برطرف کردن موانع ساز و کار تولید، به تعهدات خود چندان پایبند نبوده است.

ایجاد یک فضای رقابتی عادلانه در بازار توسط نهادها می تواند به کارایی بیشتر فضای کسب و کار بیانجامد و نیز یکی از اصلی ترین گام ها برای این امر می تواند ایجاد ثبات و جلوگیری مداوم از تغییرات آنی قوانین و مقررات مربوطه باشد.

تغییر ناگهانی در تعرفه واردات، جهش های غافلگیر کننده در ارز و به تبع آن افزایش بار روانی بر تولید کنندگان، ممنوعیت ها و موانع بالفور، همه  و همه می تواند باعث بوجود آمدن مشکلات و معضلات بی شماری باشد. که لازم است نهاد های دولتی و ذیربط در اجرای قوانین بودجه به این مهم توجه داشته باشند.

ایجاد نظام دقیق مالیاتی یکی دیگر از فاکتورها در این زمینه می باشد. در سال های قبل بسیاری از فعالان بازار و اشخاص حقیقی یا به هیچ عنوان مالیات نداده اند و یا با استفاده از فضای کلان و درآمدهای زیاد خود مالیات به اندازه پرداخت نکرده اند. این در حالی ست که پرداخت مالیات صرفا مختص به حقوق بگیران بخش دولتی و خصوصی و یا فعالان سالم بازار بعنوان در دسترس ترین افراد برای اخذ مالیات بوده است.

ایجاد ساز و کار برای کاهش فرار مالیاتی یکی از راهکارهای مناسب برای بهبود اوضاع کسب وکار در محیط اقتصادی می باشد بطوریکه با افزایش سطح درآمد، نسبت مالیات به درآمد می تواند افزایشی ثابت و یا نزولی باشد.

ناپایدار بودن مالی بودجه بخش دولتی تاثیر بسزایی در ناخوشایند بودن محیط مالی کسب وکار دارد. این امر در شاخص هایی مثل پایش محیط کسب و کار، رقابت پذیری جهانی بشدت تاثیرگذار است. کسری بودجه دولت و نهادهای دولتی باعث رشد انتشار اوراق بدهی می شود که اگر تمهیدات لازم نظیر افزایش سرمایه بانک ها و عملیات بازار صورت نگیرد باعث کاهش منابع مالی و تخریب محیط مالی کسب و کار شده و این کاهش میل ورغبت کارآفرینان و سرمایه گذاران به بازار یا کاهش پیش بینی پذیری محیط های کاری را در پی خواهد داشت. که می تواند اثر مستقیم خود را بر تولید و درآمد مالیاتی سال های بعد بگذارد.

تقویت ساز و کار سخت افزاری و نرم افزاری در جهت بهبود فضای کسب و کار نهاد ها از سوی دولت نیز می تواند بر رشد و تکاپوی بازار کسب و کار موثر واقع شود و یا نهاد هایی که می توانند ضامن کننده سرمایه گذاری و اثر بخشی آن باشند. اولویت بندی در راستای سهولت بخشیدن به فرآیندهای کسب و کار و بازار اقتصادی با استفاده از افزایش بودجه نهادها و بنگاههای اقتصادی بعنوان مولد و اهمیت دادن به زیر ساخت های جدید در عصر تکنولوژی و توسعه آنها راهکاری دیگر برای ارتقای فضای کسب و کار در ایران می تواند باشد.

سهولت ورود فعالان اقتصادی به فضای کسب و کار اهمیت فراوانی دارد که با کاهش زمان، هزینه، تعداد مراحل و حداقل سرمایه مورد نیاز می تواند این روند را تسریع ببخشد. خوشبختانه جایگاه ایران در شاخص ثبت شرکت در  طی سال های ۲۰۰۶-۲۰۰۸ بالاتر از میانگین کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی و توسعه بوده است.

نمودار زیر بطور کلی مقایسه ای بین این رشد شاخص در ایران و متوسط سازمان توسعه و همکاری اقتصادی را نشان می دهد.

 

شاخص های کسب و کار بهتر در ایران

آزاد بودن و شفافیت قیمت ها رقابتی بودن بازار و حفظ حقوق مالکیت نیز از دیگر فاکتورهای مهم در جهت بهبود فضای کسب و کار قابل ذکر است.

یک بنگاه اقتصادی که هدفی مثل حداکثر سود دهی را دارد طبق اطلاعات گرفته شده از بازار، نقطه بهینه مقدار تولید و قیمت خود می تواند منابع محدود را به کارایی بالا بین عوامل اقتصادی توزیع کند و به بالاترین سطح رفاه برسد. در صورت نبود شفافیت و فضای امن و باثبات اقتصادی چندان نباید امیدوار به سود دهی و رشد این بنگاه های مولد بود.

شاخص اخذ اعتبار(GC) یکی از مهمترین شاخص های فضای کسب و کار است چرا که دسترسی درست به منابع مالی مهمترین عامل رشد اقتصادی محسوب می شود این افزایش دسترسی به منابع مالی و اعتبارات می تواند موجب توسعه و پیشرفت در تولید گردد و گسترش بنگاه ها و افزایش تولید می تواند اشتغال زایی را صورت دهد و توسعه بالفعل اقتصادی را همراه کند.

از شاخص های دیگر برای تحلیل فضای کسب و کار می توان به آزادی اقتصادی اشاره کرد که در ایران این شاخص بیشتر در شرایط بازدارنده برای فعالیت بخش خصوصی حکایت دارد در حالی که بسیاری از کشور ها اصلاحات مناسب در جهت آزادسازی را انجام داده اند بنابراین لزوم آزادسازی اقتصادی برای ارتقای فضای کسب و کار و ترغیب مشارکت بخش خصوصی بیش از هر چیز به چشم می خورد و همچنین حکایت از سرمایه گذاران از جمله افزایش حجم سرمایه گذاری و کاهش تمرکز مالکیت که خود موجب توسعه بازار مالی و رشد و رونق اقتصاد می گردد.

شاخص تجارت بین المللی نیز از شاخص های مهم در بهبود فضای کسب و کار به شمار می رود صادرات بیشتر برای هر کشوری و وارد کردن ارز بین المللی به داخل و همچنین کاهش هزینه های واردات از جمله عواملی ست که می تواند تاثیر مستقیمی بر انگیزش و رشد فضای اقتصادی نماید

در جدیدترین گزارش سهولت انجام کسب و کار رتبه ایران سه رتبه تنزل یافته به طوری که از ۱۱۷ به ۱۲۰ در بین ۱۹۰ کشور دنیا رسید که بر این اساس در واقع وضعیت واقعی کسب و کار ایران طبق گزارش بانک جهانی در سال ۲۰۱۷ تفاوت محسوسی با سال ۲۰۱۶ نداشته است. بر اساس این گزارش در نهایت می توان نتیجه گرفت از سال ۲۰۱۴ تا سال ۲۰۱۷ جایگاه ایران ۳۲ رتبه بهبود یافته که به دلیل اصلاح اطلاعات توسط بانک جهانی بوده است. علاوه بر این ۳۲ رتبه بهبود، رتبه واقعی ایران به دلایلی طی سال های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ سه رتبه بهتر و درسال ۲۰۱۷ نیز سه رتبه تنزل داشته است.

براساس نتایج مرکز پژوهش های مجلس می توان ادعا کرد وضعیت نماگرهای ایران درگزارش کسب و کار بانک جهانی طی سه سال منتهی به سال ۲۰۱۷ به طور واقعی تفاوت چندانی نکرده و کسب و کار درایران سهل تر نشده است

در کل باید عنوان کرد رابطه مثبت و مستقیمی بین رشد اقتصادی و شاخص های حمایت از سرمایه گذاران خرد، پرداخت مالیات، بهره وری نیروی کار، اخذ اعتبار وجود دارد که می توانند بیشترین اثر را بر فضای کسب و کار بگذارند.

ابزارهای حمایتی در خصوص واحدهای تجاری و تولیدی می تواند در غالب سیاست های مالیاتی یا حمایت های نقدی با هدف تجدید ساختارها و فرآیندهای مصرف و تولید صورت بپذیرد.

هر چه فرهنگ سازی در جهت نهادینه کردن روحیه کارآفرینی و نیز ترغیب کارآفرینان به سمت تولید در ساختار تعاونی و بهره گیری از سرمایه خرد مردم، افزایش پیدا کند می توان انگیزه بالاتر، رشد نموی و ساختار اصولی و هدفمند را برای بهبود فضای کسب و کار ایجاد کرد.

نظرات کاربران