همه چیز درباره طرح توجیهی

۲۷ بهمن ۱۳۹۷
269 بازدید
همه چیز درباره طرح توجیهی

سایت گروه جاوید– طرح توجیهی یا Feasibility Study که به اختصار FS خوانده می شود، پژوهش، کنکاش و پاسخ به سؤال‌های طرح شده در رابطه با چگونگی عملکرد و موفقیت یک کسب و کار است. پرسش‌هایی درباره‌ی صنعت مورد نظر، رقبا و حضور آن‌ها  در بازار، ورودی و خروجی‌های مالی، بررسی‌های تخصصی فنی و تولیدی و غیره، از جمله مواردی هستند که برای بررسی ریسک‌ها و راه‌اندازی یک کسب و کار از درجه‌ی اهمیت بالایی برخوردارند. مشاورین شما در خصوص تهیه‌ی ه طرح توجیهی به شما خواهند گفت که بهترین زمان برای شروع روند تهیه و تدوین طرح توجیهی، چه زمانی است؟ گزینه‌های قابل بررسی در گزارش نهایی تحقیقات که از اهمیت بالایی برخوردارند، کدام‌ یک هستند؟ لایق‌ترین فرد در مناسب‌ترین زمان برای انجام و تحلیل‌ طرح توجیهی چه کسی است؟ و مهم‌ترین مسئله این‌که پرسشنامه‌ها برای پاسخ به برخی از ضروری‌ترین سؤال‌ها چگونه تهیه می‌شوند و چگونه قابل استفاده هستند؟ تلاش برای به نتیجه‌ رساندن یک طرح توجیهی، ممکن است دشوار به نظر برسد، اما نتیجه‌ی وقت و انرژی صرف شده برای پرداختن به طرح، جمع‌آوری اطلاعات و در نظر گرفتن ریسک حضور در بازار، بررسی تحلیل‌ها و گزارش‌های درنظر گرفته شده‌ی مربوط به تمامی داده‌ها، سود رساندن کسب و کارتان و کاستن از درصد ریسک خطر ورود به بازار است. بررسی اهلیت متقاضی (در تعریف سیستم بانکی کشور) و یا به عبارتی معرفی مجری طرح در بخش نخست مطالعات طرح توجیهی و به صورت مجزا آورده می شود. مطالعات مالی و اقتصادی طرح توجیهی از آنجایی کبه خودی خود دارای اهمیت ویژه ای نزد سرمایه گذار پروژه و یا بانک عامل می باشد، از حساسیت بالایی نیز برخوردار است.

لذا باتوجه به نقش این مطالعات در به تصویر کشاندن سودآور بودن پروژه چند سالی است که بانک های عامل سرمایه گذاران را ملزم به استفاده از نرم افزار کامفار کرده اند. کلمه COMFAR اختصار عبارت انگلیسی Computer Model for Feasibility Analaysis and Reporting «مدل کامپیوتری برای آنالیز امکان سنجی و گزارش گیری» می‎باشد. نرم افزار کامفار با تهیه مدل مالی- اقتصادی طرح، صحت و سقم اطلاعات مالی پروژه را تایید کرده و شاخص های تاثیرگذار تصمیم گیری مانند نرخ بازگشت سرمایه و… ارائه می کند.

توجیه‌پذیری بازار، فنی و مالی

وجود محصولات و خدمات برای طرح‌ها و پروژه‌های مختلف، ضرورت دارد. از طرفی نیز هدف از اجرای طرح توجیهی ارائه محصولات مطابق با میل مصرف‌کننده در بازارها است که باید بازارهای مصرفِ محصول، به دقت بررسی و آنالیز شوند و پس از آن، هدف مورد نظر باید مورد بررسی قرار بگیرد. برخی موارد در مطالعات بازار طرح توجیهی حائز اهمیت هستند که عبارتند از تعیین آمار مربوط به میزان تولید، واردات، تقاضا، صادرات و مصرف محصول مورد نظر طی سال‌های مختلف در کشور و نیز پیش‌بینی این موارد در آینده. به منظور پیش‌بینی تقاضا به ‌عنوان یک مولفه مهم در مطالعه بازار، موارد زیر اثرگذار می‌باشند:
–   بررسی آمار و اطلاعات قابل دسترسی

  – بررسی انواع محصولات که عبارتند از کالاهای مصرفی، واسطه‌ای و سرمایه‌ای 

تحلیل اقتصادی و تحلیل مالی دو راه اصلی برای آزمون مطلوبیت یک طرح امکان سنجی می‎‎باشند که  ابزارهای بکار گرفته شده برای انجام این دو آزمون شباهت زیادی با هم دارند اما رویکرد و نگرش آنها با یکدیگر متفاوت هستند. ارزیابی مالی با جریان‌های هزینه و سود از دیدگاه سرمایه‎گذار سر و کار دارد در حالی که ارزیابی اقتصادی با جریان‌های هزینه و فایده اجتماعی در ارتباط است. در نتیجه این امر، تحلیل‌ها یا آزمون‌های اقتصادی نسبت به تحلیل مالی از دیدگاه وسیع‌تری هزینه‌ها و فایده‌ها را در نظر‎ می‎‎گیرد. به عبارت دیگر سرمایه‌گذار به هنگام سرمایه‌گذاری به منفعت مالی و ثبات منفعت توجه دارد، در حالی است که جامعه یا دولت به هدف‎ها‎یی از قبیل افزایش درآمد ملی، اشتغالزایی، ریشه کنی فقر و فایده‎ها‎ی معطوف به یک جامعه می‎اندیشد. در نتیجه این امر هدف‎ها‎ی دو آزمون با یکدیگر متفاوت است. از این رو اگر هدف ارزیابی میزان منفعت طرح برای جامعه و از دیدگاه ملی و در سطح کلان مورد نظر باشد (مانند طرح‎ها‎ی ملی)، ارزیابی اقتصادی مورد استفاده قرار می‎گیرد. اکثر طرح های توجیهی  ۵ یا ۱۰ ساله و برخی ۱۲ ساله هستند و شما به عنوان مدیر طرح باید اطلاعات دقیقی از چگونگی کارکرد سیستمتان داشته باشید.طرح توجیهی به شما کمک می کند تا بتوانید کسب و کار خودتان را به زبان ساده  برای هر شخص یا سازمانی به راحتی توضیح دهید.

همه چیز درباره طرح توجیهی

روش‌های پیش‌بینی تقاضای محصول

۱- روش روند گذشته یا تداوم روند قبلی

در این روش با فرض این که روند تغییر پارامتر موردنظر درآینده، مشابه روند سالهای گذشته خواهد بود، از رشد متوسط سالهای قبل جهت پیش بینی میزان پارامتر استفاده می شود. مزیت اصلی این روش سهولت استفاده از آن می باشد، اما نباید این نکته را از ذهن دور نگاه داشت که در بسیاری از موارد، صرف استناد به روند سالهای گذشته می تواند گمراه کننده باشد. زیرا تغییرات و تحولات تکنولوژیکی، فرهنگی و سلیقه ای و تحولات جمعیتی باعث تأثیر در روند تغییر پارامتر مورد نظر خواهد شد.

۲- روش سطح مصرف یا مصرف سرانه 

در این روش که بطور عمده جهت پیش بینی تقاضای محصول در سالهای آتی استفاده می شود، متوسط نرخ رشد مصرف سرانه در سالهای گذشته محاسبه می شود. پیش بینی تقاضا با لحاظ کردن متوسط نرخ رشد سرانه و نرخ رشد جمعیت بدست می آید.

Xn = A (1 + P)n C (1 + R) n

 که در آن:

A                 جمعیت کنونی

P               نرخ رشد جمعیت

n            سال مورد محاسبه

C   مصرف سرانه در سال پایه

R       نرخ رشد مصرف سرانه

X                             تقاضا

روش فوق زمانی استفاده می شود که امکان استناد به شاخص مصرف سرانه در مطالعه وجود داشته باشد.

۳- روش ضریب مصرف

این روش پیش بینی تقاضا برای کالاهای واسطه ای که از آنها برای تولید کالای دیگر استفاده می شود، مناسب می باشد. بطوری که با در اختیار داشتن ضریب مصرف محصول مورد بررسی در بخش های مصرف کننده محصول و پیش بینی تولید کالایی که از محصول مورد بررسی استفاده می نماید می توان به تقاضای محصول مورد بررسی دست یافت. روش فوق در مواردی که امکان تعیین ضریب مصرف محصول فراهم باشد و همچنین امکان پیش بینی تولید کالای مصرف کننده محصول در سالهای آینده فراهم باشد، مناسب می باشد.

 

۴- فرایند مارکو (Markov Process)  

در این روش با استفاده از نظرسنجی، برای کالاهای جدید یا نوع خاصی از کالاهای موجود که نیازمند بررسی رفتار مصرف کنندگان محصول اعم از افراد یا گروههای درآمدی و یا صنایع مصرف کننده محصول واسطه ای می باشد می توان از روش فرایند مارکو استفاده کرد. در این روش از طریق پرسشنامه، مطالعه میدانی و یا مصاحبه می توان به نظر سنجی پیرامون تقاضای کالای مورد بررسی پرداخت.

۵- روش روند متغیر

در این روش به دلایل تغییر در شرایط اقتصادی و اجتماعی و نیز تحول الگوهای مصرفی ناشی از آنها، بررسی روند تغییرات مصرف یک کالای معین برحسب مورد در ارتباط با تغییر درآمد ملی (یادرآمد سرانه) و یا هریک از اجزای تشکیل دهنده آن نظیر سرمایه گذاری ملی (دولتی، خصوصی) مصرف ملی (دولتی، خصوصی) و … و یا اعتبارات خاص برنامه ای و بودجه خانوار انجام می شود. مقادیر پیش بینی شده برای درآمد ملی و یا هرکدام از پارامترهای فوق را به ترتیب از گزارش های مربوط به برنامه های عمرانی بودجه دولت، بانک مرکزی و سایر سازمان های ذیربط دولتی و ملی می توان تهیه نمود.

در این روش برای تحلیل ارتباط و مقایسه بین روند مصرف کلای مورد بررسی یا روند تغییرات درآمد ملی و یا هر پارامتر دیگر و طریق تناسب ساده و با رابطه همبستگی (Regression) استفاده می شود. در روش تناسب ساده چون میزان روند تغییرات مصرف کالا و روند تغییر پارامتر انتخابی در دوره گذشته معلوم هستند لذا با معلوم بودن روند آینده پارامتر انتخابی، میزان روند تغییرات مصرف کالا در آینده برآورد خواهد شد. از رقم بدست آمده به همان شکلی که در روش قبلی ذکر شد برای پیش بینی میزان تقاضای محصول در آینده استفاده می شود.

چرا باید طرح توجیهی نوشت؟

هدف از اجرای هر طرح توجیهی کسب سود و منفعت است از اینرو به منظور دست‌یابی به معیار و شاخص مناسب جهت تعیین سوددهی و یا عدم سوددهی طرح‌ها، مجموعه‎ای از شاخص‌های مالی و اقتصادی در طی سال‎ها‎ی قبل توسط کارشناسان و اقتصاددانان بزرگ تعریف و استفاده شده است. هدف از آنالیز مالی طرح امکان سنجی در گزارشات توجیهی نیز کسب شاخص‌های مالی و اقتصادی به منظور تصمیم‌گیری صحیح‎ می‎‎باشد. در تجزیه و تحلیل مالی، استفاده از هزینه‌های سرمایه‌گذاری، هزینه‌های تولید، درآمد سالیانه پیش‌بینی شده برای طرح و سایر مبانی و مفروضات مورد نیاز برای انجام محاسبات، صورت حساب سود (زیان)، صورت گردش وجوه نقد، ترازنامه پیش‌بینی شده، تهیه و تنظیم‎ می‎‎شود.

اهداف طرح توجیهی باید دارای ۵ ویژگی زیر باشد.

  1. مشخص و شفاف باشد.
  2. قابل اندازه گیری باشد.
  3. قابل دستیابی باشد.
  4. واقعی باشد.
  5. دارای محدوده زمانی باشد.

همیت یک مطالعه امکان سنجی (طرح توجیهی) بر پایه بررسی توجیه پذیری طرح قبل از تخصیص منابع، زمان یا بودجه، می باشد. باید در نظر داشت که ممکن است با انجام مطالعه امکان سنجی ایده های جدیدی پیدا شوند که دید پروژه را کاملا تغییر دهند. انجام یک مطالعه امکان سنجی (طرح توجیهی) به صاحبین کسب و کار و سایر سهامداران تصویری واضح از پروژه را ارائه می کند.

همه چیز درباره طرح توجیهی

طرح توجیهی و تفاوت آن با طرح کسب و کار

طرح توجیهی بیانگر این است که ایده کسب و کار شما محکم و مستدل است. طرح کسب و کار این تحلیل را در سطحی پیچیده تر و عمیق تر و بر پایه ای که طرح توجیهی ایجاد کرده ادامه می دهد.

هدف از یک برنامه کسب و کار به حداقل رساندن خطرات مرتبط با یک کسب و کار جدید و به حداکثر رساندن شانس موفقیت از طریق برنامه ریزی و تحقیق و تخمین های بلند مدت و جزئی نگرانه است

این در حالی است که یک طرح توجیهی باید تحلیلی بنیادی از متوازن نمودن درآمدها و هزینه ها باشد تا ببیند برای تامین هزینه عملیات شما چه میزان درآمدی ضروری است.

گرچه طرح های توجیهی و طرح های کسب و کارغالبا به عنوان بخشی از فرایند تقاضای وام به بانک ها ارائه می شوند، اما این مهمترین ویژگی آنها نیست. بلکه مهمترین ویژگی در این روند این است که آنها شما را به فکر وا می دارند وسندی از فرایند ذهنی شما را توصیف می کنند

نتیجه مطالعات بازار طرح توجیهی، پاسخگویی به سئوالات ذیل می باشد:

−        آیا برای ارائه محصول تولیدی، بازار مصرف مناسب و مطلوبی در داخل و یا خارج کشور وجود دارد؟

−        نحوه ورود به این بازار چگونه است؟

−        کیفیت و کمیت ارائه محصول به بازار مصرف بایستی دارای چه شرایطی باشد؟

−        چه پارامترهای در بازار مصرف محصول تأثیر گذار است؟

−        ریسک ورود به بازارهای داخلی و خارجی به چه میزان است؟

−        آیا در سالهای آتی وضعیت بازار به همین منوال باقی خواهد ماند؟

نرم افزار کامفار چیست؟

کلمه کامفار Comfar مخفف عبارت انگلیسی Computer Model for feasibility Analysis and reporting بوده به معنای مدل کامپیوتری برای تجزیه و تحلیل امکان سنجی و گزارش دهی است. این برنامه با هدف استاندارد کردن تعاریف و محاسبات ارزیابی های اقتصادی توسط سازمان یونیدو Unido سازمان ملل متحد تهیه گردید و علی رغم انتقاداتی که به نرم افزار کامفار وجود دارد به یکی از پروفروش ترین نرم افزارهای ارزیابی اقتصادی و بانکی در جهان تبدیل گردید. کامفار امکان شبیه سازی پروژه های سرمایه گذاری در کوتاه مدت و بلند مدت و تحلیل فرایندهای مالی را فراهم می سازد. از نظر مدیریتی تصمیم گیری در خصوص پذیرش و یا عدم پذیرش یک پروژه، همواره با سوالات زیادی در خصوص ویژگی های پروژه و نتایج اجرای آن همراه بوده است. نرم افزار کامفار ابزاری برای ارزیابی مالی پروژه های سرمایه گذاری است که توسط آن می توان شاخص های مالی پروژه ها را محاسبه و تحلیل نمود و تاثیر تغییرات هر یک از پارامترهای ورودی سیستم را برفرایندهای مالی طرح بررسی کرد و در نهایت در خصوص پذیرش یا عدم پذیرش پروژه تصمیم گیری کرد.

کامفار عملاً تجزیه و تحلیل پروژه های صنعتی و غیر صنعتی را ساده تر و دقیق تر کرده است . کامفار می تواند تجزیه و تحلیل اقتصادی انواع پروژه های ایجادی، نوسازی، توسعه، سرمایه گذاری مشترک (join ventvre) یا خصوصی سازی را انجام دهد. بدین ترتیب ، از این منظرکارمفار به کارشناسان سازمان در حوزه توسعه سرمایه گذاری کمک می کند تا، بتوانند روند تحلیل طرحهای مورد بررسی را به صورت کامل اجرا نمایند و در نهایت فضای مناسب برای تصمیم گیری در خصوص ارزیابی و یا اولویت بندی پروژه ها را در اختیار مدیران ارشد سازمان قرار دهند. و به اختصار (COMFAR) که توسط یونیدو تهیه و به منظور تجزیه و تحلیل مالی- اقتصادی طرح ها، مورد استفاده قرار می گیرد.

در نهایت باید یادآور شد که تمام قسمت‌های یک طرح توجیهی استاندارد باید بر اساس اطلاعات دقیق علمی و مستند شکل بگیرد‌؛ زیرا از آن‌ها در جهت انجام تحقیق و بررسی و آنالیز پروژه استفاده می‌شود. یک طرح توجیهی همچنین باید تمم موانع موجود در انجام و پیاده‌سازی پروژه را تعیین نموده و هر موردی که بر پیشرفت و توفیق پروژه مؤثر است را به شکل دقیقی مطرح نماید. برای انجام یک طرح توجیهی  استاندارد و بررسی سه عامل مهم در این پژوهش که شامل حال بررسی اقتصادی مطالعات مربوط به مکان‌یابی پرو‌ژه، تحقیقات بازار مربوط به برنامه‌ریزی و تیم فروش و همچنین تیم فنی برای طرح‌ریزی، انجام تحقیق و بررسی و آنالیز پروژه به تیمی متخصص و مشاورینی مجرب در هر سه بخش مطالعات اقتصادی، تحقیقات بازار و فنی، نیاز است.

گروه مشاوران تأمین سرمایه‌ی جاوید برای تحقق هدف یک طرح توجیهی استاندارد، همواره حامی سرمایه‌گذاران محترمی است که می‌خواهند برای شروع کسب و کارشان از اصول و استانداردهای دنیای کسب و کار نوین بهره ببرند. گروه جاوید، کارگزار تأمین سرمایه، با بهره‌مندی از تیمی مجرب و کارشناسان زبده، از سرمایه‌گذاری بر روی فرصت‌ها و ایده‌های نو حمایت می‌کند.

نظرات کاربران