پرورش شترمرغ؛ یک سرمایه‌گذاری با چند سودآوری

۱۴ اسفند ۱۳۹۷
235 بازدید
پرورش شترمرغ؛ یک سرمایه‌گذاری با چند سودآوری

سایت گروه مشاورین جاوید– تجارت گوشت و مواد پروتئینی از مزارع پرورش تازه و نو مثل کروکدیل، خرگوش، کانگورو، شترمرغ و غیره در چندسال اخیر مورد توجه ایران و سایر کشورهای دیگر قرار گرفته است. با این تغییر رویه در توسعه‌ی تجارت محصولات گوشتی جدید، الگوهای تغذیه‌ای هم در حال تغییر‌اند. یکی از فرصت‌های سودآور و زودبازده کشاورزی که نسبت به پرورش سایر حیوانات و پرنده‌ها مزیت‌های فراوان دارد، پرورش شترمرغ است. از آن‌جا که این پرنده‌ِ‌ی پرسود نسبت به تغییرات آب و هوایی مقاوم است و حتی می‌تواند در دمای ۲۷ درجه هم زنده بماند، صنعت پرورشش را به کسب و کاری کم ریسک و پر سود تبدیل کرده است. تمامی محصولات شترمرغ به خوبی به فروش می‌رسند و خوشبختانه با نگاهی به بازار فرآورده‌های گوشتی و دیگر محصولات آن در ایران و خارج از کشور، متوجه تقاضای بالای آن می‌شویم. گوشت، پوست، پر و ناخن این پرنده، تخم مرغ و روغن شترمرغ از محصولاتی است که کسب و کار پرورش پرنده‌ی مقاوم را از چند جهت به سود می‌رساند.

مشخصات شترمرغ

شروع پرورش شترمرغ در ایران به سال ۷۴ خورشیدی برمی‌گردد. اولین جوجه‌های این پرنده از آفریقای جنوبی و بلژیک وارد ایران شدند. در ادامه، با پا گرفتن این صنعت در کشورمان، تخم‌های نطفه‌دار این پرنده از کانادا هم به ایران آمدند. لازم به ذکر است که در حال حاضر، بزرگ‌ترین و مهم‌ترین مزارع پرورش شترمرغ در ایران، در استان‌های تهران، سمنان، مرکزی، اصفهان و سیستان و بلوچستان قرار دارند. علاوه بر این‌ها، مزارعی فعال در استان‌های شیراز، خراسان، همدان و کرمانشاه مشغول به کار هستند. با این وجود، این تعداد از مزارع پرورش شترمرغ هنوز نتوانسته‌اند پاسخ‌گوی نیاز بازار نسبت به گوشت و سایر محصولات این پرنده‌ی پرطرفدار باشند.
شترمرغ با طول قامت ۲ متر و با ۱۰۰ کیلوگرم وزن، از بزرگترین پرنده‌های موجود در دنیا به حساب می‌آید. برای این پرندگان نام Raitite   که عمومن به پرندگانی که قدرت پرواز ندارند و علاوه بر بزرگ بودن، فاقد استخوان سینه هستند و از طرفی، سینه‌ی پهنی دارند، اطلاق می‌شود. از انواع دیگر پرنده‌های سینه پهن می‌توان به  Emu  و Cassowary که برای استرالیا هستند و همچنین Kiwi  که مربوط به نیوزیلند است، اشاره کرد. بزرگ‌ترین این گونه‌ها، متعلق به آفریقا است؛ که از انواع آن می‌توان به گردن آبی، گردن قرمز و گردن سیاه اشاره نمود. از طرفی کوچک‌ترین نوع پرنده، مربوط به استرالیا است که بیشترین استفاده‌ی اقتصادی آن، از چربی زیر پوستش است. شترمرغ‌های نر در سنین بلوغ، گردنی دراز دارند و نوع ماده‌ی آن نیز دارای پرهای زینتی به رنگ خاکستری است. شترمرغ‌ها معمولن از سن چهار ماهگی به بعد، پرهای زینتی درمی‌آورند؛ البته ماده‌ها در سن دو سالگی به سن بلوغ می‌رسند؛ که نسبت به نرها کمی زودتر است. برای استفاده از گوشت این پرنده، زمان صرفه‌ی اقصادی برای کشتار، بین ۹ ماهگی تا ۱ سالگی است. از بازارهای تولید و صادرکننده‌ی گوشت کم کلسترول این حیوان می‌توان به آفریقا با در دست داشتن آمار ۷۰ درصدی از بازار شترمرغ جهان، آمریکا، استرالیا، اروپا و همچنین خاور دور و آسیا اشاره کرد. گفتنی‌ است که بازار جهانی گوشت و سایر محصولات شترمرغ، هر روز در حال افزایش است.

پرورش شترمرغ؛ یک سرمایه‌گذاری با چند سودآوری

چگونگی پرورش شترمرغ

مزرعه‌ِ‌ای که برای پرورش شترمرغ درنظر می‌گیرید، باید منطقه‌ی وسیعی را دربربگیرد. این وسعت به دلیل علاقه‌ی این حیوان به دویدن است. فراهم کردن شرایط زیست ایده‌آل برای شترمرغ، به پرورش و تولید مثل این حیوان کمک شایانی می‌کند. البته این را به‌خاطر بسپارید که فنس‌بندی اطراف زمین فراموشتان نشود، زیرا بازگرداندن شترمرغ، درحالی که از مزرععه خارج شود، کاری بسیار مشکل است. با وجود چنین جزئیاتی در این کسب و کار و هزینه‌ی قابل توجهی که برای پرورش شترمرغ لازم است، اکثر پرورش‌ دهنده‌ها با یک جفت شترمرغ نر و ماده کار خود را شروع می‌کنند. از طرفی شروع یک کسب و کار کوچک به نفع تولید کننده هم هست؛ با این میزان سرمایه‌ی کم هم با شیوه‌ی کار آشنا می‌شوید و هم اطلاعات بهتری نسبت به سوددهی کسب و کارتان به دست می‌آورید.
درباره‌ِ تغذیه‌ی آن‌ها باید بگوییم که شترمرغ‌ها پرندگانی هستند با روده‌های دراز و طویل و قدرت هضم بالا که علف می‌خورند؛ به خصوص مواد فیبری که جزئی از اصلی‌ترین غذا در سبد تغذیه‌ی آن‌ها به حساب می‌آید. یونجه و ذرت مثال خوبی برای نوع تغذیه‌ی شترمرغ به حساب می‌آید که رژیم غذایی آن‌ها شبیه نشخوارکنندگان است. جوجه ها معمولاً تا يكي دو روز بعد از هچ احتياج به تغذيه نداشته و سپس از غذاي با پروتئين ۲۳ % شامل كنستانتره و علوفه خشك به صورت كرامبل تغذيه مي شوند. استفاده از يونجه سبز در طول دوره رشد از اهميت خاصي برخوردار است. جهت هضم بهتر غذا بهتر است سنگريزه در اختيار پرنده قرار گيرد. تا سه ماهه اول پرورش ميزان يك كيلو خوراك در شبانه‌روز ۲۳ % پروتئين و تا شش ماهگي به طور متوسط ۸ / ۱ كيلوگرم خوراك با پروتئين ۲۰ % كافي است. شتر مرغ‌ها از شش ماهگي تا رسيدن به سن بلوغ  ۵ / ۲ – سالگی – به طور متوسط روزانه ۵ / ۲ كيلوگرم دان به صورت پلت شامل علوفه خشك آسياب شده و كنسانتره می‌خورند. در دوره‌ای که به دوره‌ی پرورای معروف است، باید دید که شترمرغ‌ها به چه منظور پرورش می‌یایند. چنانچه فقط برای گوشت و چرم باشد، باید نرها را به صورت جداگانه پرورش داد؛ این به خاطر رشد سریع آن‌ها است. هم‌چنین نرها  نیاز به جیره‌های غذایی با پروتئین بالا دارند؛ و لازم به ذکر است که نرها به عنوان تبدیل کننده‌ی خوراک برای دوره‌های طولانی، کارایی بیشتری نسبت به ماده‌ها دارند. جیره‌ی غذایی شترمرغ‌هایی که برای گله‌ی مادر پرورش داده می‌شوند، با شترمرغ‌هایی که به قصد پرواری در مزرعه هستند فرق دارد. شترمرغ‌های گوشتی را معمولن در سن یک سالگی روانه‌ی بازار می‌کنند. این شترمرغ‌ها در عرض یک‌سال حود ۱۰۰ کیلوگرم وزن دارند و همین‌طور سن یک سالگی، سنی ایده‌آل برای به دست آوردن گوشت مطلوب این حیوان‌ها است.

پرورش شترمرغ؛ یک سرمایه‌گذاری با چند سودآوری
يك نمونه جيره غذايي شتر مرغ در دوران پرورش )تا ۵ / ۲ سالگي:

ذرت دانه اي ۴۷ %

يونجه خشك ۸ / ۴۱ %

پودر استخوان ۲ %

پودر ماهي ۷ %

منوكلسيم فسفات ۲ %

نمك ۲ / ۰ %
شترمرغ هم مانند سایر پرندگان، در طول شبانه‌روز به آب نیاز دارد. این مسئله، زمانی که لانه‌ی آن‌ها را طراحی می‌کنید، دارای اهمیت است. همین‌طور در آب و هوای سرد هم نیاز به نصب آب‌گرم‌کن‌هایی وجود دارند که دمای آب را برای شترمرغ‌ها تا دمای ایده‌آل ۲۰ درجه‌ی سانتی‌گراد، ثابت نگه‌دارد. قصد از رساندن دمای آب به این درجه، تنها جلوگیری از یخ زدن آب است.
سیستم ایمنی و دفاعی قوی این پرنده‌ها جزء امیتاز مثبت آن‌ها به حساب می‌آید. زیرا احتمال بیماری آن‌ها کاهش پیدا می‌کند.

 

هزینه‌های تقریبی پرورش شترمرغ

اطلاعاتی که مشاهده می‌کنید، تقریبی بوده و مربوط به هزینه‌های تولید در یک واحد پرورش شترمرغ ۳۰۰ قطعه‌ای در کشور درنظر گرفته شده است:
– هزینه‌ی خرید جوجه‌ی یک‌روزه، یک‌قطعه: ۷۰ هزار تومان
– متوسط وزن پرنده در آخر دوره، یک قطعه: ۹۵ کیلوگرم
– ضریب تبدیل علوفه به شترمرغ زنده: ۶ کیلوگرم
– متوسط تلفات جوجه در اول دوره: ۶ درصد
– متوسط تلفات جوجه در طی دوره: ۴ درصد
– تولید کود: ۲۰۰ کیلوگرم
– متوسط قیمت علوفه، یک کیلوگرم: ۲۵۰۰ تومان
– دستمزد نیروی کار، برای یک ماه: ۱٫۲۰۰ هزار تومان
– تکنسین، برای یک ماه: ۵۰۰ هزار تومان
– مدیرمزرعه، برای یک ماه: ۲٫۰۰۰ میلیون تومان
– هزینه‌ی آب، برق و تلفن، برای هر قطعه: ۶۰۰ تومان
– هزینه‌ی واکسن و دارو، برای هر قطعه: ۱۰۰۰ تومان
– هزینه‌ی سوخت، برای هر قطعه: ۱۰۰ تومان
– هزینه‌ی تهیه‌‌ی بستر، برای هر قطعه: ۱۵۰ تومان
– هزینه‌ی حمل تا کشتارگاه، برای هر قطعه: ۴۵۰۰ تومان
– درصد افت وزن تا کشتارگاه، برای هر قطعه: ۷ درصد
– درصد افت وزن لاشه، برای هر قطعه: ۵۲ درصد
هزینه‌ی کشتار، برای هر قطعه: ۳۰۰۰ تومان

مزایا

باتوجه به این که گوشت گاو، مرغ  و ماهی از میزان چربی، کالری و کلسترول بالا برخوردار است، گوشت شترمرغ بهترین جایگزین برای آن‌ها به حساب می‌ْآید. با توجه به شایع شدن حملات قلبی و مشکلاتی که کلسترول بالا در قلب و عروق به وجود می‌آورد، گوشت شترمرغ علاوه بر داخل کشور، مشتریانی بالقوه در خارج از کشور دارد که با پیدا کردن بازار فروش مناسب، می‌توان به سرعت این کسب و کار را به سودی قابل توجه رساند. از نکته‌هایی که پرورش دهنده‌های محترک باید به آن توجه کنند، دم برآورده شدن نیاز بازار با میزان گوشت تولیدی است. با توجه به تقاضای بالای گوشت این پرنده، احتیاج به تأسیس مزرعه‌های بیشتری وجود دارد تا بتوان نیاز مشتری‌ها را نسبت به عرضه‌ی گوشت شترمرغ، برآورده کرد. تخم شترمرغ با وزنی حدود ۲ کیلوگرم و میزان تخمی که این پرنده در سال می‌گذارد و با توجه به زرده‌ی بزرگ آن که باعث شده از نظر تغذیه‌ای غنی باشد، یکی دیگر از راه‌های سودآوری از این کسب و کار به حساب می‌آید.
روغن شترمرغ که چندسالی است از محبوبیت دوچندان بین استفاده‌ کنندگان این محصول برخوردار شده، به منظور پزشکی و دارویی استفاده می‌شود. یکی از پراستفاده‌ترین مورد مصرف روغن شترمرغ، به  دلیل مواد مغذی موجود در آن، برای پوست است. هستند شرکت‌هایی که تنها با به فروش رساندن این محصول، سود قابل توجهی به دست آورده‌اند.

پرورش شترمرغ؛ یک سرمایه‌گذاری با چند سودآوری

سرمایه‌گذاری سودآور

نکته‌ی جالب توجه در پرورش شتر مرغ این است که این پرنده می‌تواند در سال ۴۰ تخم بگذارد و در زمان حدودی ۱۴ ماه، جوجه‌های آن به وزن و سایز ایده‌آل اقتصادی می‌رسند. با حساب فروش تخم شترمرغ‌ها به بیش از چند هزارتومان و فروش خود پرنده تا چند میلیون تومان، می‌توان به این نتیجه رسید که سرمایه‌ی اولیه‌ی پرورش این پرنده، نسبت به سایر حیوانات مثل گاو، زودتر به دست می‌آید و صرفه‌ی اقتصادی بالایی هم دارد. علاوه بر این، فرآورده‌های گوشتی شترمرغ نسبت به گاو بیشتر و متنوع‌تر هستند. محصولات چرمی شترمرغ هم بازار گسترده‌ای دارد و هم طرفداران بسیار. یک شترمرغ به تنهایی ۵۰ متر مربع چرم تولید می‌کند. غیر از گوشت و تخم مرغ و چرم، پَرِ شترمرغ در بین تولیدکندگان مبلمان و بسیاری از طراحانی که در صنف‌های دیگر فعالیت دارند، خواهان دارد. جال است بدانید که این پرده حدود ۴۰ کیلوگرم پَر تولید می‌کند.
نرخ گوشت شترمرغ در میادین میوه و تره بار شهرداری به شرح زیر است:
– بسته‌ِ‌ی ۵۰۰ گرمی گردن: ۱۴۰۰۰ تومان
– بسته‌ِ‌ی ۱ کیلویی گردن: ۲۷۰۰۰ تومان
– بسته‌ی ۱ کیلویی فیله: ۶۶۰۰۰ تومان
– ماهیچه: ۶۴۰۰۰ تومان
– ران بی‌استخوان: ۶۲۰۰۰ تومان
– چربی جامد: ۲۰۰۰۰ تومان
– سنگدان: ۲۶۰۰۰ تومان
– بال و بازوی بدون پوست: ۳۲۰۰۰ تومان
– آب‌گوشتی: ۵۲۰۰۰ تومان
– قلم شترمرغ: ۳۲۰۰ تومان

مجوزهای لازم

از آن‌جا که پرورش شترمرغ شباهت کمتری با سایر مزارع پرورش حیوانات دارد، هر پرورش‌دهنده با علم به سختی‌های کار، باید در اطلاعات و آمار پرورش این حیوان، به روز باشد؛ یا حداقل خود را به روز نگه دارد. پیشنهاد ما به شما این است که به عضویت انجمن‌های پرورش شترمرغ دربیایید یا از طریق ساده‌ترین راه، یعنی دنیای نامحدود اینترنت، به کسب اطلاعات درباره‌ی این حیوان، چگونگی پرورش، بازار داخل و خارج و همین‌طور ارتباط با دیگر پرورش دهنده‌گان بپردازید.
همانند هر کسب و کاری، در این شغل نیز ابتدا باید مجوزهای لازم برای راه‌اندازی مزرعه‌ی پرورش شترمرغ را دریافت کنید. تهیه و تدوین طرح توجیهی و بیزینس پلن هم جزئی از الزامات است که برای رصد بازار و گسترش مشتریان، باید انجام شود. از مهم‌ترین نکته‌های شروع یک سرمایه‌گذاری، به‌دست آوردن بازار فروش است؛ بنابراین حتمن باید درباره‌ی قوانین و مقررات مربوط به این کسب و کار در شهر و چگونگی صادرات آن نیز مطالعه کنید. به این عمل اصطلاحن رکوردگیری می‌گویند، برای رکوردگیری در این صنعت سؤال‌هایی مطرح می‌شود که به چند نمونه‌ِ‌ی آن اشاره خواهیم کرد:
تخم‌گذاری مولدها چه تعداد است؟ / تغذیه‌ی مولدها در یک سال با چه میزان هزینه انجام پذیر است؟ / جوجه‌هایی که به سن کشتار رسیده‌اند، چه تعداد هستند؟ / برای پروار شدن پرنده‌ها و رساندنشان به وزن مشخص، چه مقدار هزینه لازم است؟
هنگامی که برای هر لانه بتوانید به این سؤال‌ها و تعدادی پرسش اساسی در زمینه‌ی هزینه‌های پرورش و درآمد‌های حاصل از فروش شترمرغ و محصولات دیگر، پاسخ بدهید، بخشی از دغدغه‌ی پیش‌برد کسب و کارِتان را حل کرده‌اید.
برای اخد مجوز باید با مراکزی از جمله، امور دام وزارت جهاد کشاورزی، سازمان دامپزشکی و یا معاونت‌های امور دام بخش طیور غیر مرسوم و سازمان‌های مرتبط با پرورش این پرنده در منطقه‌ی خود، در ارتباط باشید. در ایران سخت‌گیری‌هایی که در بعضی کشورهای اروپایی اعمال می‌شود، وجود ندارد. قوانینی همچون گذراندن دوره‌ در زمینه‌ی پرورش شترمرغ. هرچند که انجام این کار خالی از لطف نیست و سرمایه‌گذاری را راه‌های پرورش شترمرغ آشنا می‌کند. از مجوزهای لازم برای شروع این کسب و کار می‌توان به: مجوز برای مالکیت پرندگان / مجوز برای حمل و نقل پرندگان / احداث چاه تلفات برای دفن پرنده‌های از دست رفته / بازرسی‌های دامپزشکی / معیارهای امنیت زیستی (Bio Security) نظیر حوضچه ورودی وسایل نقلیه تا وسایل نقلیه هنگام ورود به مزرعه از داخل مواد ضدعفونی عبور کنند.

نتیجه‌گیری

برای اطمینان پیداکردن از قیمت رشد سریع در پرورش شترمرغ، باید برای حل مسئله‌ی بازاریابی و فروش و همچنین فرآوری محصول در جهت تأمین نیازهای بازار، تلاش‌هایی ویژه کرد. صنعت شترمرغ، تنها مختص به بازار داخل نیست و در وهله‌ی اول، باید درباره‌ی بازار خارج از کشور، با توجه به تقاضای بالای گوشت و محصولات دیگر این پرنده، اطلاعات کسب کرد.

 

مشاوران و کارشناسان گروه مشاورین جاوید سرمایه‌ِ‌‌ی صدرا، همراه و راهنمای شما جهت ارایه‌ی طرح توجیهی، مطالعات مالی و امکان‌سنجی جهت سرمایه‌گذاری در این صنعت سودآور هستند.

نظرات کاربران