تولید کود ورمی کمپوست؛ اشتغالزایی پردرآمد

۹ اسفند ۱۳۹۷
855 بازدید
پرورش کرم خاکی؛ اشتغالزایی پردرآمد

سایت گروه مشاورین جاوید– با مقایسه‌ای ساده بین اروپا و ایران در تولید «ورمی کمپوست»، متوجه‌ی سابقه‌ی ۵۰ ساله‌ی کشورهای اروپایی در استفاده از «ورمی کمپوست» و درصد کم تولید‌کنندگان ایرانی که از این کود استفاده می‌کنند، می‌شویم. ورمی کمپوست ماده ای است که از بازیافت زباله های خشک و تر به دست می آید. هر چند فرهنگ جداسازی زباله‌ها، هنوز در جامعه شهرنشین رواج نیافته و از این رو، حتی زباله‌های مفید، که مشهور به طلای سیاه هستند، به طور کلی از بین می‌روند. اما در این میان هستند کسانی که به عنوان کارآفرین، از خود خلاقیت نشان داده و با خوراندن این زباله‌ها به یک مشت کرم ظاهرن بی‌مصرف، این مواد بی‌ارزش را تبدیل به احسن نموده و با تولید کود آلی، همه کودهای شیمیایی و حیوانی را از دور خارج می‌سازند تا به این صورت، محصولات کشاورزی مطمئن و باکیفیت تولید کنند.

درباره‌ی کرم‌های خاکی

كرم خاكي جانوري است با بدن استوانه‌ای كه انتهاي آن باريك‌تر مي‌شود؛ سطح شكمي نسبتن مسطح و كم‌رنگ‌تر است. در صورتي كه سطح پشتي تيره‌تر بوده، اين جانور فاقد يك سر مشخص و قطعات بدن در گونه‌هاي مختلف متفاوت است. هر قطعه از يك بند و هر دو بند به وسيله شيار عرضي از يكديگر مجزا مي‌گردند. كرم‌هاي خاكي از لحاظ طولي دامنه وسيعي را در برمي‌گيرند. دهان در بند اول قرار مي‌گيرد و داراي ساختمان گوشتي بوده و فاقد هرگونه زائيده سفت و محكم. دهان در كرم‌هاي خاكي، چهار فرم متفاوت بوده كه هر يك داراي نام ويژه‌ای مي‌باشد؛ مخرج نيز در انتهاي  بدن واقع گرديده است. كرم‌هاي خاكي تاثير متفاوت بر روي خاك‌هاي محيط زيست خود دارند كه عبارتند از:
– تاثيرات فيزيكي و مكانيكي
– تاثيرات شيميايي
– تاثيرات بيولوژيكي
كرم‌ها قادر به تحمل دما و يا گرماي زياد نيستند بطوري كه در سرماي زير نقطه يخبندان در طي چند سال رشد آنها متوقف خواهد شد. همينطور بيشتر آنها در صورتي كه حرارت محيط به مدت چند روز به بيش از۳۰ درجه سانتي گراد برسد، قادر به ادامه زندگي نخواهند بود و معمولاً براي مقابله با حرارت‌هاي نامتناسب به دالان‌هاي زيرزميني خود پناه مي‌برند. شرايط آب و هوايي و فصل در واكنش عمودي و افقي كرم‌هاي خاكي دخالت مستقيم داشته و نه تنها در يك دوره ساليانه بلكه در طول شبانه‌روز تعداد فعاليت و حركت عمودي و افقي آن‌ها اختلافات زيادي از خود نشان مي‌دهد. به‌طوري‌كه در طول شبانه‌روز هنگام طلوع و غروب آفتاب، فعاليت كرم‌ها در سطح خاك بيشتر مي‌شود و به همين ترتيب در فصولي كه آب و هوا تعادل بيشتري دارند، تعداد و جمعيت كرم‌هاي خاكي در سطح افزايش يافته و در مقابل در فصولي كه شرايط نامناسب مي‌شود، اين جانوران دوره‌اي سكون اختياري براي خود انتخاب مي‌كنند. در دنيا روش‌هاي مختلفي جهت پرورش كرم خاكي وجود دارد. به‌دليل اين‌كه كرم‌هاي خاكي داراي تنوع زيادي بوده و به عبارتي مي توان گفت در هر محيطي رشد و تكثير مي‌يابند؛ از اين‌رو با توجه به شرايط اقليمي و اقتصادي هر منطقه روش پرورش نيز متفاوت است. در ادامه از چند روش پرورش کرم نام می‌بریم:
– پرورش با مواد آلی مختلف
– پرورش با مواد آلی گیاهی
– پرورش به وسیله‌ی زباله‌ی شهری
– سایر محیط‌های کشت

پرورش کرم خاکی؛ اشتغالزایی پردرآمد

درباره‌ِ‌ی ورمی کمپوست / VERMI COMPOST

وقتي در باغچه يا باغي مشغول كندوكاو هستيم، در بين توده‌هاي خاك به منافذي برمي‌خوريم كه به شكل دالان‌هايي در زيرزمين حفر شده‌اند. اين دالان‌ها متعلق به موجوداتي است به‌نام كرم خاكي. البته اين موجودات نه در فرهنگ وآداب ورسوم ما جايي دارند و نه از لحاظ علمي در مجامع كشورمان مطرح شده است؛ و از این لحاظ نبايد بر كسي خرده گرفت كه چرا از موجوداتي به اين ارزشمندي چيزي نمي‌داند و يا به آن توجهي نمي‌كند. در زمان‌هاي گذشته مردم چين وژاپن از پودر كرم خاكي در مصارف پزشكي استفاده مي‌كردند، به‌خصوص در معالجه سردردها و يا تب و لرزها و امروزه مشخص شده است كه در بين كرم‌هاي خاكي ماده آلي  بنام لمبروفرين(Lumbropherin)  وجود دارد كه مي‌تواند درجه حرارت بدن انسان را پائين بياورد. همچنين گزارشات بسياري از خورده شدن يا كاربرد آن‌ها براي تشكيل و يا معالجه بيماراني كه داراي سنگ كليه، يرقان، بواسير، سرما‌خوردگي و آبله مي‌باشد، وجود دارد. خاكستر كرم خاكي براي دندان درد در جوامع ابتدايي هنوز كاربرد دارد و يا براي رشد موهاي سر بر روي سر ماليده مي‌شوند. كرم‌هاي خاكي براي معالجه مادراني كه توانايي بارداري و يا شير دادن به بچه‌هايشان را ندارند، خورانده مي‌شود. از اين گذشته، گفته شده که ممكن است كرم‌هاي خاكي داراي مواد موثر جهت درمان روماتيسم باشند. از كرم‌هاي خاكي جهت آزمايش حاملگي زنان نيز استفاده می‌شوند. بدين ترتيب كه ادرار زنان مشكوك به حاملگي را به زير پوست كرمهاي نابالغ تزريق مي‌كنند و بدين ترتيب بلوغ جنسي از طريق ايجاد كمربند تناسلي سريعن مشخص مي‌شود. اين روش آزمايش حاملگي تا كنون ۹۰% صحت داشته است. یكي از مصارف عمده كرم‌هاي خاكي، توليد كرم به‌منظور افزودن آن به‌صورت توده زنده به خاك مي‌باشد؛ زيرا كرم‌هاي خاكي با حفره دالان‌هايي در زمين باعث مي‌شوند كه اولن تبادلات هوا در زمين بهتر صورت گيرد و ثانين به‌دليل نفوذ آب در اين دالان‌ها باعث مي‌گردد كه زمين قادر به نگهداري آب براي مدت و ميزان بيشتري شود و ثالثن مواد دفعي بدن كرمهاي خاكي، خود كود بسيار مناسبي براي گياهان مي‌باشد و از طرف ديگر، هنگامي كه اين كرم‌ها مي‌ميرند، لاشه‌ی آن‌ها نيز كود بسيار قوي براي رشد گياهان هستند. بر طبق آزمايشات مكرر گزارشاتي كه بر روي فعاليت كرم خاكي منتشر گرديده است، مشخص شده كه افزودن كرم خاكي به خاك در زمينه برداشت محصولات، نتيجه بسيار چشم‌گيري داشته است؛ به‌طوري كه محصول در مزرعه كاشت ذرت داراي ۲۵%، برنج۶۴%، يولاف ۳%، سيب‌زميني ۱۳۵% و نخود ۳۰% بوده است. همچنين آزمايشات نشان داده‌اند كه ريشه گياهان در خاك به دنبال كانال‌هاي حفر شده توسط كرم‌هاي خاكي حركت كرده و رشد بهتري از خود نشان داده‌اند و در باغ‌هاي ميوه، سبب عقب افتادن زمان برگ‌ريزان مي‌شود. يكي ديگر از مصارف عمده كه امروزه در دنيا بسيار مورد توجه قرار گرفته است، استفاده از اين موجودات در از بين بردن زباله‌ها، مواد زائد و فاضلاب‌هاي شهري و تبديل آنها به كود كمپوست است كه يك كود بسيار قوي و مفيد براي گياهان و زمين‌هاي زراعي محسوب مي‌گردد. علاوه بر این‌ها، کرم‌های خاکی یکی از غذاهای مناسب و مفید جهت تغذیه‌ی انواع ماهیان قزل‌آلا می‌باشد. کرم‌های خاکی دارای ارزش غذایی و پروتئینی بیشتری نسبت به غذاهای دستی مورد استفاده‌ی کنونی می‌باشند. در زمينه تغذيه آبزيان همچنين مي توان به پرورش نوعي كرم خاكي در كارگاه پرورش ماهي سد سنگر(شيلات رشت) اشاره نمود.

راه‌اندازی مرکز پرورش کرم

ابتدا در محلی که به عنوان کارگاه برای تولید کمپوست درنظر گرفته‌اید، باید زیرساخت‌ها را فراهم کنید. یک کف مناسب برای محل تولید کمپوست باید تهیه شود. البته حتمن توجه داشته باشید که جنس کف برای کرم‌ها غیرقابل نفوذ باشد و در مورد بعدی، کف، نباید باعث تجمع آب و از بین رفتن کرم‌ها شود. مرحله‌ی بعدی، شیاربندی است؛ در یک طرف و در جهت شیب، یک شیار سرتاسری بکشید تا آب از این طریق به بیرون منتقل شود و لجن در بیرون؛ مثلا در یک چاه جمع شود. آب به هیچ وجه نباید در محیط بماند، چون کرم اصولن، موجودی خاک‌زی است نه آبزی. به پشته‌‌‌ی کود، تل می‌گویند. بعد از اینکه مرحله کف‌سازی و شیاربندی را انجام دادید، زباله ها یا هر ماده مجاز دیگری را که قبلن در موردش توضیح دادیم، کف تل ریخته و بعد نزدیک به ۱۰ سانتی متر کود حیوانی بریزید و سپس دوباره زباله مورد نظر را به‌تنهایی یا به صورت مخلوط با کود حیوانی روی تل ریخته و آن را تکمیل کنید. دمای محیط باید ۲۲ درجه و رطوبت بین ۶۰ تا ۷۰ درصد باشد. برای اندازه‌گیری رطوبت، یک مقدار از بستر را در دست گرفته و فشار دهید؛ آبی که از آن، بین انگشت‌هایتان خارج می‌شود، نه به صورت شرشر باشد و نه قطره‌قطره، به این مرحله لجن‌کش‌کردن می‌گویند. حیاتی‌ترین مرحله در تولید ورمی کمپوست، این مرحله است. زمان خرید کرم باید از فروشنده به ازای هر کیلوگرم، مقداری «کوکون» بگیرید، چون این کوکون‌ها ظرف دو تا سه هفته، به تعدادی کرم تبدیل می‌شوند. معمولن هر کرم بالغ، هر سه روز، یک کوکون ایجاد می‌کند که بعد از ۲۳ روز، هر کدام از این کوکون‌ها، یک تا سه نوزاد کرم تولید می‌کنند. البته همه این نوزادها زنده نمی‌مانند. در زمان خرید، باید مقداری بستر هم تهیه کنید تا کرم مدتی در آن زندگی کند، چون مدتی طول می کشد تا کرم با محیط جدید ارتباط برقرار کند. معمولا به ازای هر تن زباله، سه تا چهار کیلوگرم کرم نیاز است. بعد از تزریق کرم، کارها آسان‌تر از قبل پیش می روند. اما هر روز باید میزان دما، رطوبت و PH چک بشود. در ضمن در محل نگهداری، سروصدا باید تا حد ممکن کم باشد. نور آفتاب و تهویه مناسب هم باعث از بین رفتن کرم‌ها می‌شود. معمولن بعد از سه هفته، تل‌های ورمی کمپوست آماده برداشت هستند.

پرورش کرم خاکی؛ اشتغالزایی پردرآمد

روش‌های پرورش کرم خاکی و چالش‌های تولید

پرورش کرم خاکی را می توان با روش‌های مختلفی انجام داد؛ بنا بر موقعیت و امکانات می‌توانید از هر یک از روش‌های زیر استفاده کنید:
– روش سبدی
– روش پشته‌ای
– روش تانک
– روش مش
اصول مهم و اولیه در پرورش کرم خاکی زیست‌شناسی کرم خاکی است. یعنی اینکه کاملن این موجود را بشناسیم تا بهترین شرایط را در پرورش برایش ایجاد کنیم. برای این کار باید بدانیم که مثلن کرم‌های خاکی نور‌گریزند یا اینکه محیط زندگی آنها باید نمناک باشد. کرم‌های خاکی در دمای بین ۱۶ الی ۲۴ درجه سانتی گراد بیشترین بازدهی و فعالیت را دارند. کرم خاکی نژاد‌های مختلف دارد و هر نژاد خصوصیات مختص خودش را دارد. مثلن نژاد ایزینیا فوتیدا در سال ۹۰۰ عدد تخم گذاری دارد که راندمان تکثیر را افزایش می‌دهد. کرم‌های خاکی‌ بقایای پوسیده‌ی گیاهی را می‌خورند و برای نژاد ایزینیا فوتیدا بهترین خوراک برگ و ضایعات گیاهی همراه با کود دامی است.

محاسبه‌ی اقتصادی

گام اول:
هزینه‌های راه‌اندازی واحد تولید ورمی کالچر به ابعاد ۵۰۰متر مربع:

زمان لازم: ۶ ماه

هزینه ی اجاره بهای محل مورد نظر: ۶ ماه / ۴۰۰۰۰۰هزار تومان (به‌ازای اجاره هر ماه)= ۲۴۰۰۰۰۰تومان

هزینه ی مش کف: (در روش شخصی)

۲۵۰ متر مربع (فضای مفید و قابل استفاده) / ۷۵۰۰ تومان (به ازای هر متر مربع فضای مفید)= ۱۸۷۵۰۰۰

هزینه های کارگری: ۱ نفر کارگر ثابت / ۶ماه (زمان پارت اول) / ۴۰۰۰۰۰تومان (هزینه ی کارگری به ازای هر ماه)= ۲۴۰۰۰۰۰تومان

۵۰ نفر کارگر (از ابتدا تا انتها این تعداد نیاز است) / ۲۰۰۰۰تومان(هزینه ی کارگری)= ۱۰۰۰۰۰۰

هزینه ی تجهیزات و پیش بینی نشده:

لباس کار، بیل، فرقون، لباس کار، PHمتر، تانکر، سرند، پمپ آب، شلنگ و … = ۳۰۰۰۰۰۰ تومان

هزینه ی انرژی: ۱۰۰۰۰۰۰تومان

هزینه ی مواد اولیه:

۵۰ تن کود حیوانی / ۲۵۰۰۰ تومان (قیمت واحد به ازای هر تن)= ۱۲۵۰۰۰۰تومان

۵ تن کاه و کلش / ۲۵۰۰۰۰تومان (قیمت واحد به ازای هر تن)= ۱۲۵۰۰۰۰تومان

۳ تن ساقه ی یونجه / ۲۵۰۰۰۰تومان (قیمت واحد به ازای هر تن)= ۷۵۰۰۰۰تومان

اتن ساقه ی ذرت / ۱۰۰۰۰۰تومان (قیمت واحد به ازای هر تن)= ۱۰۰۰۰۰تومان

۲۰۰ کیلو کرم / ۲۰۰۰۰تومان (قیمت واحد به ازای هر کیلو)= ۴۰۰۰۰۰۰

مجموع مواد اولیه: ۷۳۵۰۰۰۰تومان

جمع کل هزینه ها در گام اول: ۱۹۲۵۰۰۰۰ تومان می‌گردد که این هم در طول زمان بعضی از قسمت‌ها می‌توانند پرداخت گردد.

محصولات:  با توجه به اینکه کرم‌ها غذایی که مصرف می‌کنند، ۱۵ درصد را به صورت انرژی مصرف می‌کنند و ۵ تا ۱۰ درصد نیز به صورت ضایعات در هنگام سرند، شیرآب کشی و غیره. از وزن کود کاسته می‌شود که ما تقریبن ضریب تبدیل را برابر ۷۰ درصد می‌گیریم که بر این مبنا تقریبن:

۶۰ تن مواد اولیه /  ۰٫۷ (ضریب تبدیل)= ۴۲ تن کود ورمی کمپوست. ۴۲تن کود ورمی کمپوست / ۳۰۰ تومان (قیمت واحد و نرمال کشور) ۱۲۶۰۰۰۰۰ تومان. ضریب تبدیل کرم در شرایط نرمال در این دوره با این روش ۷ برابر می‌باشد که معادل ۲۰۰ کیلو(میزان کرم مورد استفاده اولیه ) / ۷ (ضریب تبدیل)= ۱۴۰۰کیلو کرم گونه‌ی ایزینیا فتیدا که به جای فروش در گام بعدی از این کرم استفاده می‌کنیم.

گام دوم:

راه اندازی واحد تولیدی ۴۰۰۰ متر مربعی تولید کود ورمی کمپوست از واحد ۵۰۰ متر مربعی تولید کرم زمان لازم: ۶ ماه

هزینه‌ی اجاره‌بهای محل مورد نظر: ۶ ماه / ۸۰۰۰۰۰هزار تومان (به‌ازای اجاره هر ماه)= ۴۸۰۰۰۰۰تومان

هزینه‌ی مش کف: (در روش شخصی) ۴۰۰۰ متر مربع (فضای کل) / ۱۰۰۰ تومان (به ازای هر متر مربع)= ۴۰۰۰۰۰۰

هزینه های کارگری: ۱ نفر کارگر ثابت / ۶ماه (زمان پارت دوم) / ۴۰۰۰۰۰تومان (هزینه ی کارگری به ازای هر ماه)= ۲۴۰۰۰۰۰تومان

۳۰۰ نفر کارگر (از ابتدا تا انتها این تعداد نیاز است) / ۲۰۰۰۰تومان (هزینه ی کارگری)=۶۰۰۰۰۰۰

هزینه ی تجهیزات و پیش بینی نشده:

خشک کن، وسایل آبیاری قطره ای، لباس کار، بیل، فرقون، لباس کار، پ هاش متر، تانکر،سرند، پمپ آب،  و …. = ۸۰۰۰۰۰۰ تومان

هزینه ی انرژی: ۵۰۰۰۰۰۰تومان (به صورت کلی آورده شده است)

هزینه ی مواد اولیه:

۴۰۰ تن کود حیوانی / ۲۵۰۰۰ تومان (قیمت واحد به ازای هر تن)= ۱۰۰۰۰۰۰۰تومان / ۱۵ تن کاه و کلش / ۲۵۰۰۰۰تومان (قیمت واحد به ازای هر تن)= ۳۷۵۰۰۰۰تومان / ۱۵ تن ساقه‌ی یونجه / ۲۵۰۰۰۰تومان (قیمت واحد به ازای هر تن)= ۳۷۵۰۰۰۰تومان / ۴تن ساقه‌ی ذرت / ۱۰۰۰۰۰تومان (قیمت واحد به ازای هر تن)= ۴۰۰۰۰۰تومان

۱۴۰۰ کیلو کرم / ۲۰۰۰۰تومان (قیمت واحد به ازای هر کیلو)= ………… (از کرم تولیدی در گام اول استفاده می‌کنیم)

مجموع مواد اولیه: ۱۷۹۵۰۰۰۰تومان / جمع کل هزینه‌ها در گام دوم:

۴۴۵۵۰۰۰۰ تومان می‌شود که این هم در طول زمان بعضی از قسمت‌ها می‌تواند پرداخت شود.

 محصولات:

 با توجه به اینکه قبلن نیز عرض کرده بودیم که  کرم‌ها، غذایی که مصرف می‌کنند، ۱۵ درصد را به صورت انرژی مصرف می‌کنند و ۵ تا ۱۰ درصد نیز به صورت ضایعات در هنگام سرند، شیرآب‌کشی و غیره از وزن کود کاسته می‌شود که ما تقریبن ضریب تبدیل را برابر ۷۰ درصد می‌گیریم که بر این مبنا تقریبن:

۴۳۵ تن مواد اولیه /  ۰٫۷ (ضریب تبدیل)= ۳۰۴٫۵ تن کود ورمی کمپوست

۳۰۴٫۵ تن کود ورمی کمپوست / ۳۰۰ تومان (قیمت واحد و نرمال کشور)= ۹۱۳۵۰۰۰۰ تومان

ضریب تبدیل کرم در شرایط نرمال در این دوره با این روش ۴ برابر می‌باشد که معادل

۱۴۰۰ کیلو (میزان کرم مورد استفاده از گام اول) / ۴ (ضریب تبدیل)= ۵۶۰۰کیلو کرم گونه‌ی ایزینیا فتیدا

۵۶۰۰کیلو کرم / ۱۲۰۰۰تومان (حداقل قیمت بازار)= ۶۷۲۰۰۰۰۰تومان

میزان کل فروش در پارت دوم: ۹۱۳۵۰۰۰۰تومان (حاصل از فروش کود) + ۶۷۲۰۰۰۰۰ (حاصل از فرو ش کرم)

میزان سرمایه‌گذاری در گام اول و گام دوم: ۱۹۲۵۰۰۰۰ تومان (میزان سرمایه‌گذاری در گام اول) + ۴۴۵۵۰۰۰۰ تومان (میزان سرمایه گذاری در گام دوم)= ۶۳۸۰۰۰۰۰تومان

 میزان فروش کود در این طرح: ۹۱۳۵۰۰۰۰ تومان در گام دوم + ۱۲۶۰۰۰۰۰ تومان  در گام اول= ۱۰۳۹۵۰۰۰۰تومان

میزان فروش کرم در این طرح: ۶۷۲۰۰۰۰۰ تومان / میزان کل سرمایه گذاری: ۶۳۸۰۰۰۰۰تومان

با هر میزان سرمایه‌، اگر قصد سرمایه‌گذاری در پرورش کرم خاکی را دارید، با مشاوران ما در گروه مشاورین جاوید سرمایه صدرا تماس بگیرید. «رؤیاهاتو زندگی کن»

نظرات کاربران